Pijnbestrijding bij bevalling in het ziekenhuis

In Amerika bevalt bijna iedereen standaard met verdoving. In Nederland krijgt ongeveer 10% van alle vrouwen een vorm van pijnbestrijding bij de bevalling, tegen 64% in België en 60% in de Verenigde Staten. Wat zijn de mogelijkheden qua pijnbestrijding in Nederland?

Optie 1 Lachgas of injectie
Lachgas is een goed middel om de scherpe kantjes van de weeën af te halen. Het kapje waardoor je het lachgas inademt, houd je zelf op je mond en als je te grote teugen neemt, laat je automatisch het kapje los. In ons land worden vaker injectie met morfineachtig stoffen zoals pethidine gegeven, die op het hele lichaam werken. Je wordt er een beetje rozig van, waardoor je wat kunt slapen en uitrusten als de ontsluitingsfase lang duurt. Het nadeel is dat deze stoffen via de placenta bij de baby terechtkomen, die daardoor ook suffig en minder beweeglijk wordt.

Optie 2 Ruggenprik
Een ruggenprik verdooft het onderlichaam en moet in een ziekenhuis worden gegeven door een anesthesioloog. Er zijn twee soorten: een epidurale en een spinale ruggenprik. De eerste verdooft minder intensief dan de tweede. Bovendien is de hoeveelheid bij de epidurale prik gemakkelijk aan te passen, zodat je gewoon mee kunt persen. De spinale verdoving werkt sneller, maar verlamt het hele onderlichaam vanaf de navel. Meepersen is dan niet mogelijk. Maar ook voor deze verdoving geldt dat de stof de baby suffig kan maken. 

Optie 3 TENS
TENS (Transcutane Elektro Neuro Stimulatie) is een methode zonder medicijnen. Met behulp van stroomstootjes wordt de doorgifte van pijnprikkels naar de hersenen geblokkeerd. De stroomstootjes komen uit een apparaatje met vier elektroden, die onder aan de rug worden vastgeplakt. Je bepaalt zelf hoe sterk je de prikkels wilt. Sommige ziekenhuizen hebben een TENS in huis, en het apparaatje is ook te koop of te huur.

Optie 4 Remifentanyl
Op dit moment kun je in steeds meer ziekenhuizen al het middel remifentanyl krijgen. Dit is een snelwerkend en kortwerkend opiaat (in tegenstelling tot pethidine, dat best lang doorwerkt).
Je krijgt dan een infuus en een pompje. In dat pompje zit remifentanyl. Je kunt het pompje zelf indrukken als de pijn te heftig wordt. Je bent dan een minuut of negen van de pijn af. Bij een volgende wee kun je het pompje weer indrukken. Er zit wel een limiet aan.
Nadeel is dat je er misselijk van kunt worden, maar dat is veel minder dan bij pethidine. Het grote voordeel is dat je hier geen anesthesist voor nodig hebt, dat het snel werkt en snel uitwerkt en dat je zelf de regie voert.

Ten slotte
Slechts circa 40 Nederlandse ziekenhuizen kunnen een ruggenprik tijdens de bevalling garanderen. In 32 ziekenhuizen is de ruggenprik alleen ’s nachts beperkt. In circa 6 ziekenhuizen is een ruggenprik niet mogelijk.

Meer lezen over bevallen

> Waar ga jij bevallen: thuis of in het ziekenhuis?

> Pijnbestrijding bij bevalling thuis

> Bevallingsfases